Maria Elżbieta Wazówna – Księżna Östergötland
Maria Elżbieta Wazówna, urodzona 10 marca 1596 roku na zamku Örebro, była członkinią szwedzkiej rodziny królewskiej. Córka króla Szwecji Karola IX i Krystyny holsztyńskiej, odegrała istotną rolę w historii swojego kraju, mimo że jej życie było naznaczone nieszczęściem i chorobą. Zmarła 7 sierpnia 1618 roku na zamku Bråborg, pozostawiając po sobie smutny ślad w pamięci swoich bliskich i podwładnych.
Dzieciństwo i edukacja
Maria Elżbieta spędziła część swojego dzieciństwa w towarzystwie swojego starszego kuzyna, księcia Jana Wazy, co miało ogromny wpływ na jej wychowanie oraz późniejsze życie. Obaj młodzi książęta byli pod opieką wspólnych nauczycieli, a wśród nich znajdował się Johannes Bureus oraz Johan Skytte. Dzięki ich staraniom Maria Elżbieta rozwijała swoje zainteresowania literackie, a także zdobywała wiedzę z różnych dziedzin.
W wieku zaledwie dziesięciu lat Maria Elżbieta była już na tyle zaawansowana w naukach, że prowadziła korespondencję z Johanem Skytte’em w języku łacińskim. Jej pasja do literatury oraz chęć nauki wyróżniały ją wśród rówieśników. Księżna miała okazję korzystać z książek, które Skytte przynosił jej z podróży, co miało znaczący wpływ na jej rozwój intelektualny.
Zaręczyny i małżeństwo
W 1610 roku Maria Elżbieta i książę Jan ogłosili swoje zaręczyny. Ich ślub odbył się 29 listopada 1612 roku, po którym para osiedliła się w Vadstenie. Związek ten budził kontrowersje wśród duchowieństwa oraz ogółu społeczeństwa, ponieważ oboje byli bliskimi krewnymi. Kościół sprzeciwiał się takiemu małżeństwu ze względu na rozporządzenia wydane w 1571 roku. Mimo to królowa Krystyna, matka Marii Elżbiety oraz wdowa po Karolu IX, nalegała na ten związek. Jej decyzja mogła być podyktowana politycznymi kalkulacjami, gdyż obawiała się o przyszłość swojego rodu i chciała zabezpieczyć pozycję księcia Jana w królestwie.
Problemy zdrowotne i nieszczęśliwe małżeństwo
Małżeństwo Jana i Marii Elżbiety okazało się jednak nieszczęśliwe. Młoda księżna borykała się z problemami zdrowotnymi, które wpływały nie tylko na jej samopoczucie fizyczne, ale także psychiczne. Była osobą słabego zdrowia i często cierpiała na różne dolegliwości. W jednym z listów do matki w 1614 roku wyrażała swoje niezadowolenie z powodu zmuszenia jej do zawarcia związku z Janem. Brak emocjonalnej więzi między małżonkami oraz ich wspólne problemy zdrowotne przyczyniły się do pogorszenia sytuacji.
Książę Jan zmagał się z depresją, która nasilała się od 1613 roku. Z kolei u Marii Elżbiety zaczęły występować objawy choroby psychicznej, która towarzyszyła jej przez resztę życia. Czasami traciła mowę i wymagała stałego nadzoru ze względu na obawy o jej bezpieczeństwo. Rodzina książęca była zaniepokojona stanem zdrowia Marii Elżbiety; król Gustaw II Adolf wysyłał swojego osobistego lekarza, aby wspierał miejscowych medyków w walce o poprawę jej stanu zdrowia.
Śmier
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).