Grzybówka fioletowawa – charakterystyka i występowanie
Grzybówka fioletowawa, znana również pod łacińską nazwą Mycena pura, to interesujący gatunek grzyba należący do rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae). Po raz pierwszy został opisany w 1794 roku przez mykologa Christiana Hendrika Persoona, który nadał mu nazwę Agaricus purus. W 1871 roku przyniesiony został do rodzaju Mycena przez Paulusa Kummela. Grzybówka fioletowawa jest obecnie szeroko rozpowszechniona na całym świecie, a jej występowanie obejmuje niemal wszystkie kontynenty, z wyjątkiem Antarktydy.
Systematyka i nazewnictwo
W klasyfikacji mykologicznej grzybówka fioletowawa zajmuje miejsce w obrębie typu Basidiomycota, a jej pozycja w taksonomii przedstawia się następująco: Mycena → Mycenaceae → Agaricales → Agaricomycetidae → Agaricomycetes → Agaricomycotina. Gatunek ten posiada wiele synonimów, których liczba przekracza pięćdziesiąt. W polskim piśmiennictwie mykologicznym używano różnych nazw, takich jak bedłka liliowa oraz grzybówka czysta. W 1987 roku Władysław Wojewoda zalecił jednak stosowanie nazwy grzybówka fioletowawa, co zostało przyjęte w literaturze.
Morfologia grzybówki fioletowawnej
Morfologia tego gatunku jest zróżnicowana, co sprawia, że jego identyfikacja może być nieco trudna. Kapelusz grzybówki fioletowawnej ma średnicę wynoszącą od 2 do 6 cm i początkowo przyjmuje kształt wypukły lub dzwonkowaty, a następnie staje się rozpostarty. Jego powierzchnia jest naga i charakteryzuje się zmiennością kolorystyczną – od liliowo-fioletowego u młodych owocników po białawe, żółtawe czy różowo-brązowe odcienie u starszych osobników.
Blaszki i trzon
Blaszki pod kapeluszem są średniogęste i zatokowato przyrośnięte do trzonu. Ich kolor wykazuje odcienie od białawego do szarego, często z różowym lub fioletowym zabarwieniem. Co ciekawe, blaszki te są często połączone anastomozami przy trzonie. Sam trzon ma wysokość od 4 do 10 cm oraz grubość od 0,4 do 0,6 cm. Jest cylindryczny, pusty w środku i łamliwy. Powierzchnia trzonu bywa lśniąca i gładka lub pokryta drobnymi włoskami, a jego kolor często współczesny z kolorem kapelusza.
Miąższ i cechy mikroskopowe
Miąższ grzybówki fioletowawnej jest wodnisty o barwie białawej lub szarawej. Interesującym aspektem jest zapach oraz smak owocnika – przypominają one rzodkiew, co może być pomocne przy identyfikacji tego gatunku. Z punktu widzenia mikroskopowego, wysyp zarodników jest biały. Zarodniki mają kształt długoeliptyczny lub niemal cylindryczny i są słabo amyloidalne lub nieamyloidalne. Ich rozmiar wynosi od 6 do 10 × 3 do 4 μm. Podstawki mają cztery sterygmy, a cheilocystydy oraz pleurocystydy występują w różnym nasileniu.
Siedlisko i występowanie
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).