Niańków – wieś o bogatej historii
Niańków to niewielka wieś położona na terenie Białorusi, w rejonie nowogródzkim obwodu grodzieńskiego. Znajduje się około 18 kilometrów na północny wschód od Nowogródka. Pomimo swojego małego rozmiaru, Niańków ma bogatą historię, która sięga co najmniej XVII wieku, kiedy to był własnością znanej rodziny Dunin-Rajeckich. Dziś wieś jest miejscem o znaczeniu historycznym, które przyciąga uwagę zarówno lokalnych mieszkańców, jak i turystów zainteresowanych polskim dziedzictwem kulturowym.
Historia Niańkowa
Historia Niańkowa jest nierozerwalnie związana z dziejami rodziny Dunin-Rajeckich herbu Łabędź. Właściciele majątku, Bogusław i Katarzyna z Obuchowiczów, byli jego najdawniejszymi posiadaczami. Ich potomkowie, Stanisław, Kazimierz, Dionizy i Wiktor, kontynuowali tradycje rodzinne, wnosząc do majątku nie tylko wartości materialne, ale i kulturowe. Ostatnim męskim przedstawicielem rodu był Franciszek Dunin-Rajecki, marszałek nowogródzki, który miał czworo dzieci: syna Ottona oraz trzy córki – Aleksandrę Wilhelminę, Ludwikę i Józefinę Marię.
Po śmierci Aleksandry Wilhelminy majątek przeszedł w ręce Władysława Umiastowskiego, syna Kazimierza i Józefiny. Władysław był osobą znaczącą dla regionu, a po jego śmierci jego żona Janina przekazała cały odziedziczony majątek na cele społeczne. Dzięki jej decyzji powstała „Żemłosławską Fundacja Naukową” przy Uniwersytecie Wileńskim oraz fundacja stypendialna działająca do dzisiaj w Rzymie.
Zmiany terytorialne i administracyjne
Niańków w swojej historii przechodził przez wiele zmian administracyjnych. Po III rozbiorze Polski w 1795 roku wieś znalazła się na terenie guberni mińskiej Imperium Rosyjskiego. Po ustabilizowaniu się granicy polsko-radzieckiej w 1921 roku Niańków wrócił do Polski jako część gminy Lubcz w powiecie nowogródzkim. Po zakończeniu II wojny światowej wieś znalazła się w ZSRR, a od 1991 roku jest częścią Republiki Białorusi.
Cerkiew i inne zabytki
W Niańkowie znajdowała się cerkiew wybudowana w 1750 roku przez Wojniłłowiczów. Początkowo była to cerkiew unicka, która później przeszła na prawosławie. Niestety, zburzona została w latach 60. XX wieku, co ilustruje zmiany kulturowe i religijne regionu na przestrzeni lat. Pomimo braku tej świątyni, historia Niańkowa nadal żyje w pamięci mieszkańców oraz dokumentach historycznych.
Dawny dwór i jego znaczenie
Do okresu międzywojennego w Niańkowie istniał drewniany dwór z pierwszej ćwierci XIX wieku. Zbudowany przez marszałka Franciszka Rajeckiego, dwór miał charakterystyczną architekturę z portykiem wspartym na czterech filarach oraz dwoma gankami umożliwiającymi wejście do budynku. Cały majątek otaczał piękny park oraz liczne budynki gospodarcze.
Majątek był znany jako „jeden wielki ogród”, który charakteryzował się urodzajnymi polami pszenicy oraz młynami wodnymi usytuowanymi zarówno w Niańkowie, jak i pobliskich Rakiewiczach. Dodatkowo znajdowały się tu sz
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).